")
امام رضا علیه السلام
معصومین(علیهم السلام)

حضرت علىّ بن موسى الرضا عليه‏ السلام كه بنا بر مشهور، در سال 148 ه. ق. متولد شده است، در سال 203 ه. ق. با يك توطئه خائنانه و ناجوانمردانه به شهادت رسيد. مدت عمر مبارك ايشان 55 سال بوده است. دوران زندگى ايشان مصادف با عصرِ حكومت ستمگرانه چهار خليفه عباسى، يعنى رشيد، امين، ابراهيم بن هادى و مأمون بوده است. نام مبارك ايشانْ على و كنيه‏ اش ابوالحسن و لقب‏ هاى ايشانْ رضا، صابر و وَفىّ بوده است.

حضرت على بن موسى الرضا عليه‏ السلام در مدينه متولد شدند؛ بَعد در يك توطئه سياسى، در ظاهر، ايشان را از مدينه به خراسان دعوت نمودند و در واقع و باطن، ايشان را به خراسان جلب كردند؛ زيرا در آن عصر، خاندان پيغمبر صلى‏ الله‏ عليه‏ و‏آله در ميان مردمْ محبوبيّتِ فراوانى پيدا كرده بودند.

خلفاى عصر از وجود چنين شخصيت‏ هاى محبوبى بيمناك بودند و تلاش مى‏ كردند تا با مراقبت و محاصره و به شهادت رسانيدنِ آنها مردم را از هدايت و رهبرى‏شان محروم سازند. به همين منظور، خلفاى ستمگرِ بنى عباس، امام صادق عليه ‏السلام و امام كاظم عليه ‏السلام را به شهادت رسانيدند؛ اما به نتيجه مورد نظرشان نرسيدند.

هنگامى كه مأمون عباسى به حكومت رسيد، تصميم گرفت با روشى نو و جديد، با يك توطئه سياسى، حضرت على بن موسى الرضا عليه‏ السلام را فردى مشتاقِ دنيا و رياست و حكومتْ جلوه دهد تا بدين وسيله، چهره معنوى و دينىِ ايشان را مخدوش كند و مردم را نسبت به ايشان بدبين نمايد. به همين منظور، حضرت را به خراسان كه مركز حكومت مأمون بود، آوردند.

مأمون كه از محبوبيتِ حضرت على بن موسى الرضا عليه‏ السلام در ميان مردم و ارتباط مردم با ايشان بسيار منزجر و بيمناك بود، دستور داد تا كاروان حامل حضرت على بن موسى الرضا عليه‏ السلام از شهرهايى كه شيعيان و طرفدارانِ آن حضرت در آنها زياد بودند ـ مانند قم ـ حركت نكند و از مسيرى كه براى حكومتْ امن بود، عبور نمايند.

سرانجام، حضرت على بن موسى الرضا عليه‏ السلام را وارد خراسان كردند و در مراسمى كاملاً سياسى، پُست و منصب وليعهدىِ مأمون را به آن حضرت پيشنهاد نمودند. حضرت از مسائل سياسىِ جارى و مسائل سياسىِ پشت پرده كاملاً مطلع بود.

بنابراين، قبول مسئوليت در حكومت مأمون را به شدت رد نمود؛ اما سرانجام منصب وليعهدى مأمون را به اجبار به امام عليه‏ السلام تحميل كردند.

چنانكه برخى مورخان نقل نموده ‏اند، هنگام تحميل منصب وليعهدى مأمون به حضرت على بن موسى الرضا عليه ‏السلام، ايشان براى اينكه حداقل در تاريخ ثبت شود و خود آنها نيز بدانند كه حضرت از جريان‏ها كاملاً مطلع است، خطاب به مأمون فرمود: من قبل از شما خواهم مُرد، پس چگونه وليعهدىِ شما را بپذيرم؟

حضرت امام رضا عليه ‏السلام در ايام وليعهدى، تحت مراقبت بود و مأمون كوشيد تا ايشان را فردى هماهنگ با حكومتِ ستمگرانه خويش جلوه دهد؛ اما در عملْ شكست خورد و ديد كه روز به روز بر محبوبيت مردمىِ امام افزوده مى‏ گردد. توطئه ناجوانمردانه آنها در بدبين كردن مردم به حضرت رضا عليه ‏السلام شكست خورد. به همين دليل تصميم گرفتند كه امام رضا عليه ‏السلام را به شهادت برسانند.
سرانجام با حيله و نيرنگى شوم، امام رضا عليه‏ السلام را در سنّ 55 سالگى، به شهادت رسانيدند.

صلوات الله و سلامه عليه و على آبائه و ابنائه.

 

خطبه های نماز جمعه، 19 مرداد 1363 ـ دانشگاه تهران