")
ولادت حضرت معصومه (س)
مناسبتهای مذهبی

گلی از بوستان امامت

حضرت معصومه علیها السلام در سال 173 هجری قمری در مدینه چشم به جهان گشود. پدرش امام هفتم شیعیان حضرت موسی بن جعفر علیه السلام و مادرش حضرت نجمه بود که به علت پاکی و طهارت نفس به او طاهره می گفتند. آغاز ماه ذی قعده برای حضرت رضا علیه السلام و دودمان نبوت پیام آور شادی و پایان بخش انتظاری عمیق و شورآفرین بود؛ زیرا حضرت نجمه فرزندی جز حضرت رضا علیه السلام نداشت و مدت ها پس از حضرت رضا نیز دارای فرزندی نشده بود. از آنجا که سال ولادت حضرت رضا علیه السلام 148 هجری قمری و سال ولادت حضرت معصومه علیها السلام 173 قمری است و بین این دو ولادت بیست و پنج سال فاصله بود و از طرفی امام صادق علیه السلام ولادت چنان دختری را مژده داده بود، خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله بی صبرانه در انتظار طلوع خورشید وجود حضرت معصومه علیها السلام بودند. آن حضرت در 28 سالگی و در روز دوازدهم ربیع الثانی سال 201 هجری قمری به جوار رحمت حق شتافت.

 

هجرت حضرت معصومه سلام الله علیها

هجرت حضرت امام علی بن موسی الرضا(ع) از مدینه به مرو، هجرتی اجباری بود که هر نوع تصمیم گیری را از وی سلب کرده بود. لذا خاندان پیامبر و خاصان امام که بی فروغ او زندگی برایشان مفهومی نداشت، قصد هجرت به ایران کردند و لیکن مخالفت دستگاه خلافت باعث شد تا هجرت حضرت فاطمه معصومه(س) با یکسال تاخیر صورت پذیرد.

حسن بن محمد بن حسن قمی گوید:

«از سادات حسینیه از فرزندان موسی بن جعفر علیهما السلام که به قم آمدند، فاطمه بود دختر موسی بن جعفر علیها السلام.

چنین گوید بعضی از مشایخ قم که چون امام علی بن موسی الرضا علیهما السلام را از مدینه بیرون کردند تا به مرو رود از برای عقد بیعت به ولایت عهد برای او سنة ماتین، خواهر او فاطمه بنت موسی بن جعفر علیهم السلام در سنه احدی و ماتین به طلب او بیرون آمد.

چون به ساوه رسید، بیمار شد. پرسید که میان من و میان شهر قم چه قدر مسافت است، او را گفتند که ده فرسخ است.

خادم خود را بفرمود تا او را بردارد و به قم برد. خادم او را به قم آورد و در سرای موسی بن خزرج بن سعد اشعری فرود آمد و نزول کرد ...»

 

چشمه سار فضایل

اهل‌بیت علیهم السلام به فضایل و مناقب حضرت فاطمه معصومه علیها السلام حتی قبل از تولد ایشان اشاره کرده‌اند. امام جعفر صادق علیه السلام در ضمن حدیث مشهوری- پیش از آن‌که امام کاظم علیه السلام متولد شوند. از دفن پیکر مطهر حضرت فاطمه معصومه علیها السلام در قم خبر داده و در این‌باره فرموده بودند:

«آگاه باشید! حرم خدا، مکه است و ... همانا قم، کوفه کوچک است و سه در از درهای هشت‌گانه بهشت به سوی قم گشوده می‌شود. به زودی بانویی از تبار من در قم دفن می‌گردد و نام او فاطمه دختر موسی است و با شفاعت او، همه شیعیان من داخل بهشت خواهند شد».

این پیشگویی امام صادق علیه السلام درباره ارتحال حضرت معصومه علیها السلام در قم پیش از ولادت پدر بزرگوارش، بسیار حائز اهمیت است و از مقام بسیار شامخ آن‌حضرت حکایت می‌کند.

کریمه اهل‌بیت علیها السلام نمونه کامل زهد، تقوا، عفاف، عبادت و نهایت ارادت و معرفت در حق امام زمان خویش بودند و در معنویت به چنان جایگاهی رسیدند که امام رضاعلیه السلام لقب «معصومه» را به ایشان عطا کردند و پس از رحلت خواهرشان فرمودند:

«من زار‌المعصومة بقم کمن زارنی؛ هر فردی معصومه علیه السلام را در قم زیارت کند، همانند کسی است که مرا زیارت کرده باشد».

 

تجلی گاه فاطمه زهرا سلام الله علیها

آیت الله مرعشی نجفی به طلاب گفت: علت آمدنم به قم، این بود که پدرم آقا سید محمود مرعشی که از زهّاد و عبّاد زمان خود بود، چهل شب در حرم امیر مؤمنان علیه السلام بیتوته کرد؛ تا از عنایات آن حضرت برخوردار شود.

شبی در حال مکاشفه آن حضرت را دید و به او فرمود: سید محمود! چه می خواهی؟

عرض کرد: می خواهم بدانم قبر فاطمه علیهاالسلام کجاست؟

حضرت فرمود: من نمی توانم بر خلاف وصیت آن بانو، قبر را معلوم کنم.

عرض کرد: پس اگر بخواهم آن حضرت را زیارت کنم، چه کنم؟

فرمود: خداوند جلال و جبروت حضرت زهرا علیهاالسلام را به حضرت معصومه علیهاالسلام عنایت کرده است. هر کس بخواهد ثواب زیارتش را درک کند، به زیارت فاطمه معصومه علیهاالسلام برود.

سپس آیت الله مرعشی نجفی گفت: من به همین سبب به قم آمدم و ماندگار شدم و اکنون شصت سال است که هر روز اولین زائر این بانو هستم.

 

قم و برکات حضرت معصومه سلام الله علیها

وقتی حضرت معصومه سلام الله علیها به قم تشریف فرما شدند جمعی از سادات و بزرگان و علمای کوفه به قم آمدند و بزرگان این شهر برای استقبال از ایشان بهترین خانه ها را به ایشان پیشنهاد کردند و باغ ها و املاک بسیاری وقف ایشان شد؛ بعدها علما و بزرگان بسیاری در این شهر حضور یافتند که جمع آنان به دویست هزار محدث می رسد. داخل ضریح مطهر حضرت فاطمه معصومه علیها السلام، پنج دختر امام یعنی شخص حضرت علیها السلام، دختر امام جواد علیه السلام، دو دختر امام دهم علیه السلام و یک دختر امام یازدهم علیه السلام، مدفون هستند.

وجود دویست هزار محدث در اطراف ضریح حضرت فاطمه معصومه علیها السلام از جمله علی بن ابراهیم قمی و زکریابن آدم و... باعث درخشان تر شدن این شهر شده است، وقتی سید بحرالعلوم به قم مشرف می شدند از چهارراه بازار به سمت حرم، پابرهنه می‎شد که مبادا به قبور این بزرگان در مسیر راه بی‎ حرمتی شود؛ نظیر چنین کاری را نیز ملاصدرا انجام می ‎داد. مرحوم صاحب جواهر، نقل کرده است که اگر می‎توانستم قبر علی بن ابراهیم قمی را به شکل گنبد طلایی می‎ساختم؛ زیرا ایشان نه هزار روایت از معصومین علیهم السلام نقل کرده است. در روایتی آمده است که بزرگی انسان به اندازه روایاتی است که نقل کرده است؛ این درحالی است که علی بن ابراهیم قمی نه هزار روایت را نقل کرده در حالی که حضرت عبدالعظیم با آن همه کرامات تنها صد و هشت روایت را نقل کرده است.